Tuesday, 13 December 2022

උඩරට,පහතරට,සබරගමු වන්නම් හරඹේ

 භරත නාට්‍යයම් හී වර්ණම් යන නර්තන විශේෂය අනුව යමින් වන්නම් යන පදය යොදා ඇතැයි මතයක් පවතී.නමුදු භරත නාට්‍යයම් වල එන වන්නම් හා දේශීය වන්නම් අතර කිසිදු සම්බන්ධතාවයක් නොමැති බව විචාරාත්මකව බලන අයෙකු පැහැදිලි වේ.වන්නම් යනු උඩරට,පහතරට,සබරගමු යන නර්තන සම්ප්‍රදායන් ත්‍රිත්වයේ ම ගායනය හා බැඳි නර්තන අංගයයි.වන්නම් වලට වස්තු විෂය වී ඇත්තේ සත්ව,දේව,සිද්ධි,වස්තු වැනි දේ හා බැඳුණු විස්තර කථනයකි.විටෙක අතිශෝක්ථ වර්ණනාවකි.

වන්නම් වල පොදු ලක්ෂණ,

  • ශාන්ති කර්ම නර්තනයෙන් බැහැර වූ නර්තනාංගයකි.
  • කාව්‍ය මාධ්‍ය කොටගනී.
  • ගායනය සමඟ නර්තනය සහ සම්බන්ධ වේ.
  • තාලානුකූල ලක්ෂණ මත පිහිටා ඇත.ඒ සඳහා විවිධ තාලරූප ඇසුරු කෙරේ.
  • වන්නමේ තාල රූපය පැහැදිලිවන ලෙස ගායනයට පෙර තානමක් යොදා ඇත.
  • සම්ප්‍රදායන් තුනේම මුල් යුගයේ දී ගායනය සඳහා පමණක් වන්නම් යොදාගෙන ඇත.
        සාම්ප්‍රදායික උඩරට වන්නම් 18
  1. තුරගා වන්නම

  2. උරගා වන්නම
  3. මුසලඩි වන්නම
  4. උකුසා වන්නම
  5. වෛරොඩි වන්නම
  6. මයුරා වන්නම
  7. සැවුලා වන්නම
  8. සිංහරාජ වන්නම
  9. නෛයඩි වන්නම
  10. කිරලා වන්නම
  11. ඊරඩි වන්නම
  12. ගණපති වන්නම
  13. උදාර වන්නම
  14. සුරපති වන්නම
  15. හනුමා වන්නම
  16. අසදෘශ්‍ය වන්නම
  17. ගාහක වන්නම
  18. ගජගා වන්නම
            උඩරට වන්නම්වල ආකෘතිය වන්නේ,

  • බෙර පදය
  • තානම
  • කවිය
  • කස්තිරම 
  • සීරුමාරුව
  • අඩව්ව
    සාම්ප්‍රදායික පහතරට වන්නම්,

  1. ශ්‍රද්ධ තාලයේ සිංදු වන්නම
  2. කොන්ඩතාවෙච්ච තාලයේ සිංදු වන්නම
  3. තාලරාග තාලයේ සිංදු වන්නම
  4. විෂ්ණු තාලයේ සිංදු වන්නම
  5. ඊෂ්වරකුණ්ඩ තාලයේ සිංදු වන්නම
  6. නාතිලෙංචි තාලයේ සිංදු වන්නම
  7. සෙන්ඩවෛදි තාලයේ සිංදු වන්නම
  8. උපකාරී තාලයේ සිංදු වන්නම
  9. ලලිත රාග තාලයේ සිංදු වන්නම
  10. පංච තාලයේ සිංදු වන්නම
  11. ගංඟාදණ්ඩ තාලයේ සිංදුවන්නම
  12. නළු ගීතිකා තාලයේ සිංදු වන්නම
  13. මිහිබඹ තාලයේ සිංදු වන්නම
  14. ග්‍රහදණ්ඩ තාලයේ සිංදු වන්නම
  15. අනුරාගදණ්ඩ තාලයේ සිංදු වන්නම
  16. අනුරාගවංසංකාර තාලයේ සිංදු වන්නම
  17. භේදකමලා තාලයේ සිංදු වන්නම
  18. ගංඟාකාර තාලයේ සිංදු වන්නම
  19. දණ්ඩාලාර තාලයේ සිංදු වන්නම
  20. ඝටිකාර තාලයේ සිංදු වන්නම
  21. හනුමන්තා තාලයේ සිංදු වන්නම
  22. ඔලුයවර්ධ තාලයේ සිංදු වන්නම
  23. සමංකාර තාලයේ සිංදු වන්නම
  24. කමලගීතිකා තාලයේ සිංදු වන්නම
  25. භාවාදී තාලයේ සිංදු වන්නම
  26. බ්‍රහ්මරාග තාලයේ සිංදු වන්නම
  27. හස්ති තාලයේ සිංදු වන්නම
  28. භීමතුල්‍ය තාලයේ සිංදු වන්නම
  29. හේරී තාලයේ සිංදු වන්නම
  30. ඉලිතරාග තාලයේ සිංදු වන්නම
  31. ලලිතරාග තාලයේ සිංදු වන්නම
  32. නේචිංචි තාලයේ සිංදු වන්නම
සිංදු වන්නම් ආකෘතිය වන්නේ,

  • බෙර පදය 
  • තානම
  • කවිය
  • ඉරට්ටිය
සාම්ප්‍රදායික සබරගමු වන්නම් 24,

  1. ගාහක වන්නම
  2. නාග ගජගා වන්නම
  3. අනිලා වන්නම
  4. සැවුලා වන්නම
  5. ආනන්ද වන්නම
  6. හනුමා වන්නම
  7. සිංහනාඩි වන්නම
  8. උරඟා වන්නම
  9. කිරලා වන්නම
  10. කිදුරාඩි වන්නම
  11. විරාඩි වන්නම
  12. කිදුරා වන්නම
  13. උදාර වන්නම
  14. කොවුලා වන්නම
  15. තිසරා වන්නම
  16. මුසලා වන්නම
  17. මයුරා වන්නම
  18. උකුසා වන්නම
  19. කදම්භපක්ෂි වන්නම
  20. මංඩුක වන්නම
  21. කෝකිලා වන්නම
  22. දෙමළවිරාඩි වන්නම
  23. තේගා වන්නම
  24. මේගා වන්නම
සබරගමු වන්නම් ආකෘතිය වන්නෙ,

  • බෙර පදය
  • තානම
  • කවිය
  • කලාසම
  • අඩව්ව

4 comments:

ආදරේ දුක

සුළඟ පසුපස හඹා යමි මම, නිහඬ වන්නේ කෙලෙස ද සොයා යා යුතු ය ආදරය... අහිමි වී ගිය සන්තකයම, යලිත් ඉල්ලා හඬන හඳවත වාවන්නේ කෙලෙස නම් මම... වැතිර හෝ...